Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Dla rodziców

Opóźniony rozwój mowy: ćwiczenia i zabawy w domu

Dzieci zaczynają mówić w różnym tempie, ale są granice, po których warto poszukać pomocy. Poniżej orientacyjne etapy rozwoju mowy i zabawy, którymi rodzic może wspierać dziecko na co dzień.

  • etapy rozwoju mowy
  • kiedy do specjalisty
  • zabawy na co dzień

Orientacyjne etapy rozwoju mowy

WiekCo zwykle pojawia się w mowie
6–9 miesięcygaworzenie, powtarzanie sylab (ba-ba, ma-ma)
około 12 miesięcypierwsze słowa, rozumienie prostych poleceń
18–24 miesiącekilkadziesiąt słów, pierwsze połączenia dwóch słów
około 3 latproste zdania, pytania, większość głosek ustnych
4–5 latdłuższe wypowiedzi, opowiadanie, głoski syczące i szumiące

To przeciętne terminy. Pojedyncze opóźnienie o kilka miesięcy nie musi niczego oznaczać, ale warto je obserwować.

Kiedy szukać pomocy

  • dziecko po półtora roku nie mówi żadnych słów i nie pokazuje palcem
  • dwulatek nie łączy dwóch słów
  • dziecko przestało mówić słowa, które już znało
  • nie reaguje na imię albo ciche dźwięki
  • trzylatka rozumieją tylko najbliżsi

Pierwszy krok to badanie słuchu i konsultacja logopedyczna. Logopeda może zaproponować dalszą diagnozę, np. w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Jak wspierać mowę w domu

  1. Mów do dziecka i nazywaj

    Komentuj to, co robicie: teraz myjemy ręce, woda jest ciepła. Krótko i wyraźnie.

  2. Wyrazy dźwiękonaśladowcze

    Kotek robi miau, auto brum. To łatwe słowa na początek. Lista na stronie o wyrazach dźwiękonaśladowczych.

  3. Rozszerzaj wypowiedź

    Dziecko mówi auto, ty odpowiadasz: tak, duże czerwone auto.

  4. Czytajcie i śpiewajcie

    Książeczki z obrazkami, rymowanki i piosenki z ruchem.

  5. Daj czas na odpowiedź

    Zadaj pytanie i poczekaj kilka sekund, zanim odpowiesz za dziecko.

  6. Ogranicz ekrany

    Rozmowa z dorosłym rozwija mowę bardziej niż bajki na ekranie.

Karty i zabawy na start

Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. Każdy ma bezpłatną próbkę PDF.

Pytania i odpowiedzi

Czy chłopcy mówią później niż dziewczynki?

Przeciętnie trochę później, ale różnica jest niewielka. Nie powinna być powodem, by odkładać konsultację, gdy dziecko wyraźnie odstaje od rówieśników.

Czy dwujęzyczność opóźnia mowę?

Dzieci dwujęzyczne czasem mają na początku mniej słów w każdym z języków, ale łącznie mówią podobnie jak rówieśnicy. Dwujęzyczność nie powoduje zaburzeń mowy.