Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Szereg głosek

Głoski szumiące: sz, ż, cz, dż – karty pracy i ćwiczenia

Szumiące to sz, ż, cz i dż. Przy wszystkich wargi tworzą dzióbek, a czubek języka unosi się za górne zęby. To szereg, który dzieci opanowują najpóźniej z trzech, zwykle około piątego roku życia.

  • 5 głosek na osobnych stronach
  • różnicowanie
  • próbki PDF

Co warto wiedzieć o tym szeregu

Wymaga uniesienia języka, czyli pionizacji. Dlatego dzieci długo zastępują szumiące głoskami syczącymi (safa, zaba, capka) albo ciszącymi (siafa, ziaba, ciapka). Do piątego roku życia to zwykle etap rozwoju.

Gdy szumiące nie pojawiają się po piątych urodzinach albo język wysuwa się między zęby, warto pokazać dziecko logopedzie. Karty z tej strony służą do utrwalania głosek, które dziecko już umie powiedzieć.

Ćwiczenia do każdej głoski

Głoska sz

Sz to pierwsza głoska szumiąca, nad którą pracuje się z dzieckiem.

Głoska ż (rz)

Ż i rz to w wymowie ta sama głoska: dźwięczna para sz.

Głoska cz

Cz brzmi jak bardzo szybko połączone t i sz.

Głoska dż

Dż to dźwięczna para cz: brzmi jak szybko połączone d i ż.

Głoska szcz

Szcz to połączenie dwóch głosek szumiących jedna po drugiej.

W jakiej kolejności ćwiczyć

  1. sz: najłatwiejsza, bo można ją przeciągać
  2. ż (rz): to samo ułożenie z włączonym głosem
  3. cz: krótkie zwarcie, a potem sz
  4. dż: cz z głosem
  5. szcz: zbitka na koniec, gdy sz i cz są pewne

Różnicowanie z innymi głoskami

Gdy dziecko ma już głoski tego szeregu, ale myli je z innymi, przyda się różnicowanie:

Różnicowanie s – sz – ś

S, sz i ś to trzy szeregi w jednym miejscu: syczący, szumiący i ciszący.

Różnicowanie sz – ż

Sz i ż mają identyczne ułożenie języka i warg.

Różnicowanie c – cz – ć

C, cz i ć to głoski zwarto-szczelinowe z trzech szeregów.

Różnicowanie z – ż – ź

Z, ż i ź to dźwięczne głoski z trzech szeregów.

Różnicowanie dz – dż – dź

Dz, dż i dź to dźwięczne odpowiedniki c, cz i ć.

Karty pracy do druku

Wszystkie pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. Każdy ma bezpłatną próbkę PDF.

Pytania i odpowiedzi

Czy szumiące trzeba ćwiczyć po kolei?

Najczęściej tak: najpierw sz, potem ż, cz i dż. Każda kolejna głoska korzysta z tego, co dziecko wyćwiczyło wcześniej. Logopeda może zmienić kolejność, jeśli któraś głoska pojawi się sama.

Co to jest seplenienie?

To wymowa głosek syczących, szumiących albo ciszących z językiem między zębami (seplenienie międzyzębowe), z powietrzem uciekającym bokiem (boczne) albo przez nos. Seplenienie wymaga konsultacji z logopedą.

Od jakiego wieku używać kart do głosek szumiących?

Nasze karty do głosek są dla dzieci w wieku 6–9 lat, ale z pomocą dorosłego sprawdzają się też u pięciolatków, które już mówią szumiące, tylko jeszcze nie zawsze.