Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Szereg głosek

Głoski ciszące: ś, ź, ć, dź – karty pracy i ćwiczenia

Ciszące to ś, ź, ć i dź. Czubek języka jest za dolnymi zębami, a środek języka unosi się wysoko do podniebienia. To najwcześniejszy szereg: dzieci mówią go zwykle około trzeciego roku życia.

  • 4 głoski na osobnych stronach
  • różnicowanie
  • próbki PDF

Co warto wiedzieć o tym szeregu

Kłopoty z ciszącymi zdarzają się rzadziej niż z syczącymi i szumiącymi. Najczęściej dziecko zastępuje je twardymi głoskami (tiocia zamiast ciocia, diadek zamiast dziadek) albo wymawia je bez głosu.

Ciszące są też ważne w szkole: dzieci, które słabo je słyszą, mylą w pisaniu si i ś, ci i ć. Karty do ciszących i różnicowania ś–ć–ź pomagają przy obu kłopotach.

Ćwiczenia do każdej głoski

Głoska ś (si)

Ś to pierwsza głoska z szeregu ciszącego.

Głoska ź (zi)

Ź to dźwięczna para ś.

Głoska ć (ci)

Ć brzmi jak szybko połączone t i ś.

Głoska dź (dzi)

Dź to dźwięczna para ć.

W jakiej kolejności ćwiczyć

  1. ś: można je przeciągać, jak ciche uciszanie
  2. ź: ś z włączonym głosem
  3. ć: krótkie zwarcie i ś
  4. dź: ć z głosem

Różnicowanie z innymi głoskami

Gdy dziecko ma już głoski tego szeregu, ale myli je z innymi, przyda się różnicowanie:

Różnicowanie ś – ć – ź

Głoski ciszące mają to samo miejsce: czubek języka za dolnymi zębami, środek języka wysoko.

Różnicowanie s – sz – ś

S, sz i ś to trzy szeregi w jednym miejscu: syczący, szumiący i ciszący.

Różnicowanie c – cz – ć

C, cz i ć to głoski zwarto-szczelinowe z trzech szeregów.

Różnicowanie z – ż – ź

Z, ż i ź to dźwięczne głoski z trzech szeregów.

Różnicowanie dz – dż – dź

Dz, dż i dź to dźwięczne odpowiedniki c, cz i ć.

Karty pracy do druku

Wszystkie pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. Każdy ma bezpłatną próbkę PDF.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego dziecko mówi wszystkie głoski miękko (siafa, sok jak śok)?

U trzy- i czterolatka to zwykle etap rozwoju: ciszące są najłatwiejsze, więc zastępują trudniejsze s i sz. Gdy po piątym roku życia dziecko nadal mówi miękko, warto zgłosić się do logopedy.

Kiedy piszemy si, a kiedy ś?

Przed samogłoską piszemy si, zi, ci, dzi (siano, zima, ciasto, dziadek), a przed spółgłoską i na końcu wyrazu ś, ź, ć, dź (ślimak, źrebak, liść, dźwig).

Czy ciszące trzeba ćwiczyć z każdym dzieckiem?

Nie. Większość dzieci opanowuje je samodzielnie. Karty przydają się, gdy dziecko zastępuje je innymi głoskami albo myli je w pisaniu.