Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Dla rodziców

Wady wymowy u dzieci: rodzaje i co z nimi robić

Wiele zamian głosek u małego dziecka to zwykły etap rozwoju. Część jednak sama nie mija. Tu znajdziesz krótki przegląd najczęstszych wad wymowy, z informacją, kiedy warto pójść do logopedy.

  • co jest normą
  • kiedy do logopedy
  • ćwiczenia w domu

Najczęstsze wady wymowy

NazwaCzego dotyczyJak to brzmi
Seplenienie (sygmatyzm)głoski syczące, szumiące, ciszącejęzyk między zębami, powietrze bokiem, zamiana szeregów
Reranie (rotacyzm)głoska rr gardłowe, boczne albo zamieniane na l lub j
Kappacyzm i gammacyzmgłoski k i gtot zamiast kot, dęś zamiast gęś
Lambdacyzmgłoska ljajka zamiast lalka, l międzyzębowe
Nosowanie (rynolalia)rezonans nosowymowa jak przez nos albo jak przy katarze
Mowa bezdźwięcznagłoski dźwięcznepułka zamiast bułka, szaba zamiast żaba

Co jest normą, a co nie

Zamiany jednych głosek na łatwiejsze są u przedszkolaka typowe: trzylatek mówi ś zamiast s, czterolatek s zamiast sz, a pięciolatek często jeszcze l zamiast r. Takie zamiany nazywa się substytucjami rozwojowymi i zwykle mijają same.

Nie mija natomiast samo zniekształcenie głoski: język między zębami, powietrze uciekające bokiem, r wymawiane w gardle. Z tym lepiej nie czekać, bo nawyk utrwala się z każdym miesiącem.

Kiedy iść do logopedy

  • dziecko po czwartym roku życia wsuwa język między zęby przy s, z, c albo przy sz, ż, cz
  • r jest wymawiane w gardle, bokiem albo z drżeniem warg, niezależnie od wieku
  • po trzecim i pół roku dziecko mówi t zamiast k i d zamiast g
  • mowa brzmi nosowo albo dziecko stale oddycha przez usta
  • dziecko mówi wyraźnie mniej niż rówieśnicy albo nie buduje zdań
  • w szkole myli w pisaniu głoski, które myli w mowie

Bezpłatne konsultacje logopedyczne prowadzą poradnie psychologiczno-pedagogiczne, a w wielu przedszkolach i szkołach pracuje logopeda.

Karty do ćwiczeń po wizycie u logopedy

Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. Każdy ma bezpłatną próbkę PDF.

Pytania i odpowiedzi

Czy wady wymowy dziedziczą się?

Same wady nie, ale dziedziczy się np. budowa zgryzu, krótkie wędzidełko języka czy skłonność do alergii i oddychania przez usta, które sprzyjają wadom wymowy.

Czy wada wymowy wpływa na naukę w szkole?

Może. Dziecko, które słabo słyszy różnicę między głoskami, częściej myli je w pisaniu. Dlatego warto skończyć terapię przed pójściem do szkoły albo w pierwszej klasie.