Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

17 par głosek

Różnicowanie głosek: karty pracy i ćwiczenia

Dziecko ma już głoski, ale je myli? Różnicowanie pomaga usłyszeć i wymówić różnicę. Każda para ma tu osobną stronę z tabelą różnic, wyrazami do sortowania i bezpłatną próbką kart.

  • 17 par głosek
  • od słuchania do zdań
  • próbka PDF przy każdej parze

Co to jest różnicowanie głosek

Różnicowanie to ćwiczenia, w których dziecko uczy się słyszeć i wymawiać głoski podobne do siebie. Zaczyna się wtedy, gdy każda z głosek jest już wywołana, ale w mowie dziecko nadal je myli: mówi sapka zamiast czapka albo lowel zamiast rower.

Ćwiczenia zawsze idą w tej samej kolejności: najpierw słuchanie, potem sylaby, pary wyrazów, sortowanie obrazków i zdania. Dziecko ma najpierw usłyszeć różnicę, dopiero potem ją powiedzieć.

Etapy różnicowania

  1. Różnicowanie słuchowe

    Dziecko słucha i pokazuje obrazek albo gest przypisany głosce. Samo nic nie mówi.

  2. Sylaby

    Powtarzanie sylab z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno, potem szybciej.

  3. Pary wyrazów

    Wyrazy, które różnią się tylko jedną głoską, np. kasa i kasza. Dziecko mówi i wskazuje właściwy obrazek.

  4. Sortowanie i wyrazy z obiema głoskami

    Układanie obrazków w kolumny i powtarzanie wyrazów, w których spotykają się obie głoski.

  5. Zdania i mowa swobodna

    Zdania, wierszyki i krótkie opowiadania, w których dziecko pilnuje obu głosek.

Trzy szeregi: syczące, szumiące, ciszące

Różnicowanie s – sz – ś

S, sz i ś to trzy szeregi w jednym miejscu: syczący, szumiący i ciszący.

Różnicowanie c – cz – ć

C, cz i ć to głoski zwarto-szczelinowe z trzech szeregów.

Różnicowanie z – ż – ź

Z, ż i ź to dźwięczne głoski z trzech szeregów.

Różnicowanie dz – dż – dź

Dz, dż i dź to dźwięczne odpowiedniki c, cz i ć.

Różnicowanie ś – ć – ź

Głoski ciszące mają to samo miejsce: czubek języka za dolnymi zębami, środek języka wysoko.

Dźwięczne i bezdźwięczne

Różnicowanie p – b

P i b to pierwsza para dźwięczna i bezdźwięczna, którą warto ćwiczyć z dziećmi mylącymi dźwięczność.

Różnicowanie t – d

T i d powstają tak samo: czubek języka uderza o wałek za górnymi zębami.

Różnicowanie k – g

K i g powstają w tym samym miejscu, z tyłu jamy ustnej.

Różnicowanie f – w

F i w powstają tak samo: górne zęby dotykają dolnej wargi, a powietrze przeciska się przez szczelinę.

Różnicowanie s – z

S i z to bezdźwięczna i dźwięczna para w szeregu syczącym.

Różnicowanie sz – ż

Sz i ż mają identyczne ułożenie języka i warg.

Miejsce i sposób powstawania

Różnicowanie r – l – j

Zanim pojawi się r, dziecko mówi zamiast niego l albo j.

Różnicowanie l – j

J to najczęstszy zamiennik l u małych dzieci.

Różnicowanie k – t

Dziecko, które długo mówiło t zamiast k, po wywołaniu k często znów je myli.

Różnicowanie g – d

G i d to dźwięczne odpowiedniki k i t.

Różnicowanie k – ch

K i ch powstają z tyłu jamy ustnej.

Różnicowanie w – b

Małe dzieci często mówią b zamiast w (boda zamiast woda), bo zwarcie warg jest łatwiejsze niż szczelina między zębami a wargą.

Pakiety do różnicowania

Każda para ma też osobny pakiet za 6,90 zł, opisany na swojej stronie.

Pytania i odpowiedzi

Od której pary zacząć różnicowanie?

Od tej, którą dziecko myli najczęściej w mowie. Zwykle są to s–sz–ś albo r–l. Pary dźwięczne i bezdźwięczne (p–b, t–d, k–g) przydają się dzieciom, które ubezdźwięczniają.

Czy różnicowanie można robić w domu?

Tak. Ćwiczenia słuchowe i sortowanie obrazków są proste i dzieci je lubią. Warto tylko wcześniej ustalić z logopedą, które głoski dziecko ma już opanowane.