Głoska „r”
6 kart: rozgrzewka i ułożenie głoski, sylaby, wyrazy w trzech pozycjach, zdania, rymowanka i zadanie słuchowe. Na początku strona dla dorosłego z dzienniczkiem.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Wady wymowy
Reranie u dziecka: co to jest i co robić
Reranie to potoczna nazwa nieprawidłowej wymowy głoski r. Najczęściej chodzi o r gardłowe, podobne do francuskiego. Logopedzi mówią o rotacyzmie. Taka wymowa zwykle nie mija sama, ale da się ją zmienić, także u starszych dzieci.
- rotacyzm
- r gardłowe nie mija samo
- ćwiczenia pionizacji
Rodzaje nieprawidłowego r
| Rodzaj | Jak to brzmi | Czy to norma |
|---|---|---|
| r zamieniane na l lub j | lowel, jowel zamiast rower | tak, do około 5–6 lat |
| r gardłowe (francuskie) | drga języczek w gardle zamiast czubka języka | nie, warto iść do logopedy |
| r boczne | powietrze ucieka bokiem języka | nie |
| r wargowe | drgają wargi, jak przy prr | nie |
| r jednouderzeniowe | czubek języka uderza tylko raz | zależy od wieku, warto skonsultować |
Skąd bierze się reranie
Prawidłowe r wymaga uniesienia czubka języka do wałka za górnymi zębami i swobodnego drgania. Jeśli język jest mało sprawny albo dziecko ma krótkie wędzidełko, organizm szuka zastępstwa i drgania przenoszą się do gardła.
Przyczyną bywa też naśladowanie wymowy kogoś z rodziny. Dlatego logopeda zawsze ogląda wędzidełko i sprawdza, jak dziecko połyka i oddycha.
Ćwiczenia przygotowujące do r
Pionizacja języka
Czubek języka na górnej wardze, potem za górnymi zębami, przy szeroko otwartej buzi. Więcej na stronie o pionizacji języka.
Kląskanie i malarz
Konik kląska, a język maluje podniebienie od zębów do tyłu. Ćwiczy siłę i zakres ruchu.
Szybkie t-d przy wałku
Dziecko mówi coraz szybciej t-d-t-d, z czubkiem języka na wałku za górnymi zębami.
Dmuchanie na czubek języka
Uniesiony czubek języka i silny wydech: przygotowuje do drgania.
Wywołanie i utrwalanie
Samo r wywołuje logopeda. Potem utrwala się je w sylabach, wyrazach i zbitkach.
Karty do utrwalania r
Głoska „r w zbitkach”
6 kart: rozgrzewka i ułożenie głoski, sylaby, wyrazy w trzech pozycjach, zdania, rymowanka i zadanie słuchowe. Na początku strona dla dorosłego z dzienniczkiem.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!
Różnicowanie r – l – j
6 kart: najpierw słuchanie i wskazywanie, potem sylaby, sortowanie wyrazów, pary wyrazów i zdania z rymowanką. Ze stroną dla dorosłego.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. Każdy ma bezpłatną próbkę PDF.
Pytania i odpowiedzi
Czy reranie mija samo?
Zamiana r na l lub j zwykle mija. R gardłowe prawie nigdy nie znika samo, bo dziecko ma już swoją wymowę i nie czuje potrzeby zmiany. Warto zgłosić się do logopedy już u przedszkolaka.
Czy dorosły może przestać rerać?
Tak, ale trwa to zwykle dłużej niż u dziecka, bo nawyk jest utrwalony. Terapia wygląda podobnie: pionizacja, wywołanie r i długie utrwalanie.
Jak długo trwa nauka r?
Bardzo różnie: od kilku tygodni do kilku miesięcy. Najdłużej trwa przeniesienie nowego r do swobodnej mowy.