Różnicowanie c – cz – ć
6 kart: najpierw słuchanie i wskazywanie, potem sylaby, sortowanie wyrazów, pary wyrazów i zdania z rymowanką. Ze stroną dla dorosłego.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Różnicowanie głosek
Różnicowanie c, cz i ć: karty pracy i ćwiczenia
C, cz i ć to głoski zwarto-szczelinowe z trzech szeregów. Każda zaczyna się krótkim zwarciem, a kończy syczeniem, szumem albo ciszeniem. Dzieci najczęściej mylą c z cz.
- 6 kart + strona dla dorosłego
- od słuchania do zdań
- bezpłatna próbka PDF
Czym różnią się głoski c, cz i ć
| Głoska | Gdzie pracuje język lub wargi | Jak płynie powietrze | Głos |
|---|---|---|---|
| c | czubek języka za dolnymi zębami, wargi w uśmiechu | zwarto-szczelinowa (jak t + s) | bezdźwięczna |
| cz | czubek języka uniesiony za górne zęby, wargi w dzióbek | zwarto-szczelinowa (jak t + sz) | bezdźwięczna |
| ć | czubek za dolnymi zębami, środek języka wysoko | zwarto-szczelinowa (jak t + ś) | bezdźwięczna |
Przy c wargi są w uśmiechu, a język na dole. Przy cz wargi tworzą dzióbek, a język idzie w górę. Przy ć uśmiech zostaje, a do podniebienia unosi się środek języka.
Kiedy zacząć różnicowanie
Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek c – cz – ć osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.
Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.
Różnicowanie c – cz – ć krok po kroku
Słuchanie
Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.
Sylaby na zmianę
Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: ca – cza – cia, potem co – czo – cio.
Sortowanie wyrazów
Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.
Pary wyrazów
Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: lecę–leczę, płacę–płaczę, mocy–moczy.
Zdania
Zdania, w których spotykają się obie głoski: Ciocia ma czapkę. Owca je cebulę. Babcia płacze ze szczęścia.
Wyrazy do sortowania
Z głoską c
- cebula
- cukier
- owca
- ulica
- koc
- noc
Z głoską cz
- czapka
- czajnik
- oczy
- beczka
- klucz
- miecz
Z głoską ć
- ciasto
- ćma
- babcia
- dzieci
- liść
- kość
Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską
- lecę–leczę
- płacę–płaczę
- mocy–moczy
Wyrazy z obiema głoskami: czcionka, cześć, ciecz, uczciwy, ciecierzyca.
Zobacz próbkę kart do różnicowania
Pakiet Różnicowanie c – cz – ć ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.
Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.
Karty pracy: różnicowanie c – cz – ć
Różnicowanie głosek
17 pakietów różnicowania: trzy szeregi, pary dźwięczne i bezdźwięczne, r–l–j, k–t, g–d i inne. Łącznie 119 stron.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!
Wielki pakiet logopedyczny
Wszystkie 43 pakiety w jednym zakupie: głoski, różnicowanie i ćwiczenia na start. Ok. 320 stron do druku.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.
Pytania i odpowiedzi
Od której pary zacząć: c–cz czy cz–ć?
Od tej, którą dziecko myli najczęściej. Zwykle jest to c–cz, bo obie głoski brzmią dla dziecka podobnie. Ć dochodzi jako trzecia, gdy pierwsza para jest już pewna.
Jak długo trwa różnicowanie c – cz – ć?
To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.
Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?
Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.