Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Różnicowanie głosek

Różnicowanie k i ch: karty pracy i ćwiczenia

K i ch powstają z tyłu jamy ustnej. K to krótkie zwarcie, ch to przeciągły szum, jak przy chuchaniu na zimne ręce. Dzieci mylą je, zwłaszcza tuż po wywołaniu k.

  • 6 kart + strona dla dorosłego
  • od słuchania do zdań
  • bezpłatna próbka PDF

Czym różnią się głoski k i ch

GłoskaGdzie pracuje język lub wargiJak płynie powietrzeGłos
ktył języka przy podniebieniu miękkim, czubek na dolezwarta (krótki wybuch)bezdźwięczna
chtył języka zbliżony do podniebienia miękkiegoszczelinowa (można ją przeciągać)bezdźwięczna

K trwa chwilę i nie da się go przeciągać. Ch można ciągnąć długo: chhh. Zabawa w chuchanie i pukanie pomaga to poczuć.

Kiedy zacząć różnicowanie

Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek k – ch osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.

Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.

Różnicowanie k – ch krok po kroku

  1. Słuchanie

    Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.

  2. Sylaby na zmianę

    Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: ka – cha, potem ko – cho.

  3. Sortowanie wyrazów

    Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.

  4. Pary wyrazów

    Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: kory–chory, puk–puch.

  5. Zdania

    Zdania, w których spotykają się obie głoski: Kucharz piecze chleb. Chomik je kukurydzę. Mucha siedzi na kocyku.

Wyrazy do sortowania

Z głoską k

  • kot
  • kura
  • kubek
  • oko
  • mleko
  • mak

Z głoską ch

  • chleb
  • chmura
  • chomik
  • ucho
  • mucha
  • dach

Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską

  • kory–chory
  • puk–puch

Wyrazy z obiema głoskami: kuchnia, kucharz, chlebak, kocha, chomiczek, chłopak.

Zobacz próbkę kart do różnicowania

Pakiet Różnicowanie k – ch ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF

Karty pracy: różnicowanie k – ch

Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.

Pytania i odpowiedzi

Czy h i ch to różne głoski?

W wymowie większości Polaków h i ch brzmią tak samo; różnią się tylko pisownią. Dlatego na kartach ćwiczymy jedną głoskę ch, zapisywaną w wyrazach raz jako ch, raz jako h.

Jak długo trwa różnicowanie k – ch?

To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.

Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?

Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.