Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Różnicowanie głosek

Różnicowanie l i j: karty pracy i ćwiczenia

J to najczęstszy zamiennik l u małych dzieci. Gdy l jest już wywołane, różnicowanie pomaga, by dziecko nie wracało do jajka zamiast lalki.

  • 6 kart + strona dla dorosłego
  • od słuchania do zdań
  • bezpłatna próbka PDF

Czym różnią się głoski l i j

GłoskaGdzie pracuje język lub wargiJak płynie powietrzeGłos
lczubek języka na wałku za górnymi zębamiboczna (powietrze płynie bokami języka)dźwięczna
jśrodek języka blisko podniebienia twardegopółsamogłoska (ślizg)dźwięczna

Przy l czubek języka idzie w górę, za górne zęby. Przy j czubek zostaje na dole, a unosi się środek języka. W lusterku widać to bardzo dobrze.

Kiedy zacząć różnicowanie

Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek l – j osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.

Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.

Różnicowanie l – j krok po kroku

  1. Słuchanie

    Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.

  2. Sylaby na zmianę

    Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: la – ja, potem lo – jo.

  3. Sortowanie wyrazów

    Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.

  4. Pary wyrazów

    Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: lama–jama, lej–jej.

  5. Zdania

    Zdania, w których spotykają się obie głoski: Jelonek je liście. Lena ma klej. Jola lubi lody.

Wyrazy do sortowania

Z głoską l

  • lody
  • lalka
  • las
  • kula
  • balon
  • sól

Z głoską j

  • jajko
  • jabłko
  • jeż
  • zając
  • kraj
  • kolejka

Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską

  • lama–jama
  • lej–jej

Wyrazy z obiema głoskami: lejek, jelonek, klej, jeleń, lilijka, kolej.

Zobacz próbkę kart do różnicowania

Pakiet Różnicowanie l – j ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF

Karty pracy: różnicowanie l – j

Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.

Pytania i odpowiedzi

Dziecko ma 4 lata i mówi jajka zamiast lalka. Czy ćwiczyć?

Tak, warto. L powinno pojawić się około trzeciego roku życia. Zacznijcie od ćwiczeń unoszenia języka (język na górną wargę, liczenie górnych zębów), a gdy l się pojawi, różnicujcie je z j.

Jak długo trwa różnicowanie l – j?

To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.

Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?

Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.