Różnicowanie r – l – j
6 kart: najpierw słuchanie i wskazywanie, potem sylaby, sortowanie wyrazów, pary wyrazów i zdania z rymowanką. Ze stroną dla dorosłego.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Różnicowanie głosek
Różnicowanie r, l i j: karty pracy i ćwiczenia
Zanim pojawi się r, dziecko mówi zamiast niego l albo j. Gdy r jest już wywołane, stare nawyki wracają w szybkiej mowie. Różnicowanie r, l i j pomaga je odróżnić i utrwalić r.
- 6 kart + strona dla dorosłego
- od słuchania do zdań
- bezpłatna próbka PDF
Czym różnią się głoski r, l i j
| Głoska | Gdzie pracuje język lub wargi | Jak płynie powietrze | Głos |
|---|---|---|---|
| r | czubek języka drga przy wałku za górnymi zębami | drżąca | dźwięczna |
| l | czubek języka na wałku za górnymi zębami | boczna (powietrze płynie bokami języka) | dźwięczna |
| j | środek języka blisko podniebienia twardego | półsamogłoska (ślizg) | dźwięczna |
Przy r czubek języka drga przy wałku za górnymi zębami. Przy l czubek języka leży spokojnie na wałku, a powietrze płynie bokami. Przy j czubek jest na dole, a do podniebienia unosi się środek języka.
Kiedy zacząć różnicowanie
Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek r – l – j osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.
Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.
Różnicowanie r – l – j krok po kroku
Słuchanie
Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.
Sylaby na zmianę
Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: ra – la – ja, potem ro – lo – jo.
Sortowanie wyrazów
Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.
Pary wyrazów
Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: rak–jak, rama–lama, rampa–lampa, rody–lody.
Zdania
Zdania, w których spotykają się obie głoski: Robert ma rolki. Lama je trawę. Rano jem jajko i rogala.
Wyrazy do sortowania
Z głoską r
- rak
- ryba
- rower
- góra
- kora
- ser
Z głoską l
- lody
- lalka
- las
- kula
- balon
- sól
Z głoską j
- jajko
- jabłko
- jeż
- zając
- kraj
- kolejka
Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską
- rak–jak
- rama–lama
- rampa–lampa
- rody–lody
- rata–lata
- rama–jama
Wyrazy z obiema głoskami: rolnik, lornetka, krople, jarmark, rajstopy, rolki.
Zobacz próbkę kart do różnicowania
Pakiet Różnicowanie r – l – j ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.
Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.
Karty pracy: różnicowanie r – l – j
Różnicowanie głosek
17 pakietów różnicowania: trzy szeregi, pary dźwięczne i bezdźwięczne, r–l–j, k–t, g–d i inne. Łącznie 119 stron.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!
Wielki pakiet logopedyczny
Wszystkie 43 pakiety w jednym zakupie: głoski, różnicowanie i ćwiczenia na start. Ok. 320 stron do druku.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.
Pytania i odpowiedzi
Dziecko ma już r, ale w rozmowie nadal mówi l. Czy to normalne?
Tak, to częsty etap. Nowa głoska najpierw pojawia się w ćwiczeniach, a dopiero później w swobodnej mowie. Różnicowanie r–l pomaga dziecku słyszeć różnicę. Warto też umówić się na jedno zdanie dziennie, w którym dziecko pilnuje r.
Jak długo trwa różnicowanie r – l – j?
To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.
Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?
Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.