Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Różnicowanie głosek

Różnicowanie s i z: karty pracy i ćwiczenia

S i z to bezdźwięczna i dźwięczna para w szeregu syczącym. Wąż syczy, mucha bzyczy: to skojarzenie wystarcza większości dzieci, by poczuć różnicę.

  • 6 kart + strona dla dorosłego
  • od słuchania do zdań
  • bezpłatna próbka PDF

Czym różnią się głoski s i z

GłoskaGdzie pracuje język lub wargiJak płynie powietrzeGłos
sczubek języka za dolnymi zębami, wargi w uśmiechuszczelinowa (można ją przeciągać)bezdźwięczna
zczubek języka za dolnymi zębami, wargi w uśmiechuszczelinowa (można ją przeciągać)dźwięczna

Ułożenie jest to samo: uśmiech, zęby zbliżone, czubek języka za dolnymi zębami. Przy z szyja drga.

Kiedy zacząć różnicowanie

Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek s – z osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.

Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.

Różnicowanie s – z krok po kroku

  1. Słuchanie

    Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.

  2. Sylaby na zmianę

    Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: sa – za, potem so – zo.

  3. Sortowanie wyrazów

    Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.

  4. Pary wyrazów

    Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: kosa–koza, sad–zad.

  5. Zdania

    Zdania, w których spotykają się obie głoski: Koza ma kosę. Zosia zasypia. Zupa stoi na stole.

Wyrazy do sortowania

Z głoską s

  • sowa
  • ser
  • sok
  • osa
  • lasy
  • nos

Z głoską z

  • zebra
  • zupa
  • zamek
  • koza
  • wazon
  • lizak

Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską

  • kosa–koza
  • sad–zad

Wyrazy z obiema głoskami: sezon, zasypia, zastawa, zestaw, zasłona.

Zobacz próbkę kart do różnicowania

Pakiet Różnicowanie s – z ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF

Karty pracy: różnicowanie s – z

Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.

Pytania i odpowiedzi

Czy różnicowanie s–z jest potrzebne, skoro to ta sama głoska?

Tak, jeśli dziecko myli je w mowie (supa zamiast zupa albo zok zamiast sok). Różnica tkwi w głosie, który dziecko musi świadomie włączać. Ćwiczenia są krótkie i zwykle szybko przynoszą efekt.

Jak długo trwa różnicowanie s – z?

To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.

Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?

Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.