Różnicowanie ś – ć – ź
6 kart: najpierw słuchanie i wskazywanie, potem sylaby, sortowanie wyrazów, pary wyrazów i zdania z rymowanką. Ze stroną dla dorosłego.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Różnicowanie głosek
Różnicowanie ś, ć i ź: karty pracy i ćwiczenia
Głoski ciszące mają to samo miejsce: czubek języka za dolnymi zębami, środek języka wysoko. Różnią się sposobem (ś i ź płyną, ć zaczyna się zwarciem) i głosem (ź jest dźwięczne).
- 6 kart + strona dla dorosłego
- od słuchania do zdań
- bezpłatna próbka PDF
Czym różnią się głoski ś, ć i ź
| Głoska | Gdzie pracuje język lub wargi | Jak płynie powietrze | Głos |
|---|---|---|---|
| ś | czubek za dolnymi zębami, środek języka wysoko | szczelinowa (można ją przeciągać) | bezdźwięczna |
| ć | czubek za dolnymi zębami, środek języka wysoko | zwarto-szczelinowa (jak t + ś) | bezdźwięczna |
| ź | czubek za dolnymi zębami, środek języka wysoko | szczelinowa (można ją przeciągać) | dźwięczna |
Ś można przeciągać jak ciche uciszanie, ć jest krótkie jak kichnięcie ciuchci, a ź to ś z włączonym głosem.
Kiedy zacząć różnicowanie
Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek ś – ć – ź osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.
Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.
Różnicowanie ś – ć – ź krok po kroku
Słuchanie
Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.
Sylaby na zmianę
Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: sia – cia – zia, potem sio – cio – zio.
Sortowanie wyrazów
Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.
Pary wyrazów
Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: cień–sień, ciało–siało.
Zdania
Zdania, w których spotykają się obie głoski: Ciocia siedzi w cieniu. Zimą ślimak śpi. Kasia ma ciepłe kapcie.
Wyrazy do sortowania
Z głoską ś
- siano
- ślimak
- śnieg
- Kasia
- miś
- gęś
Z głoską ć
- ciasto
- ćma
- ciocia
- babcia
- liść
- pięć
Z głoską ź
- zima
- ziemia
- źrebak
- buzia
- bazie
- Zuzia
Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską
- cień–sień
- ciało–siało
Wyrazy z obiema głoskami: ściana, ścieżka, zięć, ziewać, siać, siedzieć.
Zobacz próbkę kart do różnicowania
Pakiet Różnicowanie ś – ć – ź ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.
Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.
Karty pracy: różnicowanie ś – ć – ź
Różnicowanie głosek
17 pakietów różnicowania: trzy szeregi, pary dźwięczne i bezdźwięczne, r–l–j, k–t, g–d i inne. Łącznie 119 stron.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!
Wielki pakiet logopedyczny
Wszystkie 43 pakiety w jednym zakupie: głoski, różnicowanie i ćwiczenia na start. Ok. 320 stron do druku.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.
Pytania i odpowiedzi
Po co różnicować głoski ciszące, skoro dzieci mówią je najwcześniej?
Głoski ciszące rzadko sprawiają kłopot same, ale dzieci w wieku szkolnym mylą je w pisaniu (si, ś, ci, ć). Ćwiczenia słuchowe na tych głoskach pomagają też przy pisowni zmiękczeń.
Jak długo trwa różnicowanie ś – ć – ź?
To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.
Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?
Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.