Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Różnicowanie głosek

Różnicowanie t i d: karty pracy i ćwiczenia

T i d powstają tak samo: czubek języka uderza o wałek za górnymi zębami. D jest dźwięczne. Dzieci z kłopotem z dźwięcznością mówią tom zamiast dom.

  • 6 kart + strona dla dorosłego
  • od słuchania do zdań
  • bezpłatna próbka PDF

Czym różnią się głoski t i d

GłoskaGdzie pracuje język lub wargiJak płynie powietrzeGłos
tczubek języka za górnymi zębamizwarta (krótki wybuch)bezdźwięczna
dczubek języka za górnymi zębamizwarta (krótki wybuch)dźwięczna

Przy t szyja nie drga, a przed ustami czuć silniejszy podmuch. Przy d szyja drga. Zabawa w zegar (tik-tak) i bęben (dum-dum) pomaga usłyszeć różnicę.

Kiedy zacząć różnicowanie

Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek t – d osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.

Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.

Różnicowanie t – d krok po kroku

  1. Słuchanie

    Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.

  2. Sylaby na zmianę

    Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: ta – da, potem to – do.

  3. Sortowanie wyrazów

    Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.

  4. Pary wyrazów

    Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: tom–dom, tama–dama, tata–data.

  5. Zdania

    Zdania, w których spotykają się obie głoski: Tata ma dom. Dorota tańczy. Dentysta ma dużo pracy.

Wyrazy do sortowania

Z głoską t

  • tata
  • tort
  • talerz
  • auto
  • kotek
  • kwiat

Z głoską d

  • dom
  • dach
  • dudy
  • woda
  • lody
  • kredka

Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską

  • tom–dom
  • tama–dama
  • tata–data

Wyrazy z obiema głoskami: dotyk, dentysta, detektyw, drut, Dorota.

Zobacz próbkę kart do różnicowania

Pakiet Różnicowanie t – d ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.

Pobierz bezpłatną próbkę PDF

Karty pracy: różnicowanie t – d

Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.

Pytania i odpowiedzi

Dziecko mówi tom zamiast dom. Czy to problem ze słuchem?

Nie zawsze. Ubezdźwięcznianie bywa związane z małą sprawnością krtani albo słabszym słuchem fonemowym. Zacznijcie od zabaw słuchowych i dłoni na szyi. Gdy dziecko ubezdźwięcznia wiele głosek, warto zbadać słuch.

Jak długo trwa różnicowanie t – d?

To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.

Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?

Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.