Logopedyczne karty pracygłoski, różnicowanie, oddech i słuch

Dla logopedów

Karta badania mowy: co powinna zawierać

Karta badania mowy porządkuje pierwsze spotkanie z dzieckiem: od wywiadu z rodzicem, przez ocenę narządów mowy i oddechu, po artykulację każdej głoski. Poniżej omawiamy jej części i dajemy tabelę wyrazów do badania.

  • 7 części karty
  • 25 głosek w tabeli
  • nagłos, śródgłos, wygłos

Części karty badania mowy

  1. Wywiad

    Przebieg ciąży i porodu, rozwój ruchowy, pierwsze słowa i zdania, choroby uszu i górnych dróg oddechowych, karmienie, smoczek, sposób oddychania w czasie snu.

  2. Budowa narządów mowy

    Wargi, język, wędzidełko języka, zęby i zgryz, podniebienie twarde i miękkie, migdałki.

  3. Sprawność narządów mowy

    Ruchy warg, języka (w tym pionizacja) i żuchwy na polecenie i przez naśladowanie.

  4. Oddychanie i połykanie

    Tor oddechowy w spoczynku i w mowie, długość wydechu, sposób połykania (czy język nie wysuwa się między zęby).

  5. Słuch fizyczny i fonemowy

    Reakcje na ciche polecenia, różnicowanie par wyrazów, wskazywanie obrazków, wyodrębnianie głosek.

  6. Artykulacja

    Wymowa każdej głoski w nagłosie, śródgłosie i wygłosie, na podstawie nazywania obrazków. Zapis: poprawnie, substytucja (czym zastępuje), deformacja, elizja (opuszczenie).

  7. Mowa czynna, rozumienie i wnioski

    Zasób słownictwa, budowa zdań, rozumienie poleceń, płynność mowy. Na końcu diagnoza logopedyczna i plan terapii.

Wyrazy do badania artykulacji

GłoskaNagłosŚródgłosWygłos
ppieslampasklep
bbalonzebra–
mmamakominekdom
ffokaszafa–
wwodasowa–
ttataautokot
ddomwoda–
nnogabanansłoń
llalkakulasól
kkotokomak
ggóranoga–
chchlebmuchadach
jjajkozająckraj
śsianoKasiagęś
źzimabuzia–
ćciastobabcialiść
dździadekbudzik–
ssowaosanos
zzamekkoza–
ccebulaowcanoc
szszafakaszakosz
żżabaróża–
czczapkaoczymiecz
dżdżemdrożdże–
rrakgóraser

W wygłosie głoski dźwięczne tracą dźwięczność (dąb brzmi jak domp), dlatego przy b, d, g, w, z, ż, ź, dź, dż wygłosu się nie bada. Do badania najlepiej sprawdzają się obrazki: dziecko nazywa, a nie powtarza po dorosłym.

Gotowej karty do pobrania jeszcze nie mamy

Przygotowujemy kartę badania mowy do druku z obrazkami do każdego wyrazu. Do tego czasu możesz korzystać z tabeli powyżej, a do ćwiczeń z kart utrwalania i różnicowania.

Karty do terapii po badaniu

Pytania i odpowiedzi

Czy logopeda musi używać jednej, określonej karty badania?

Nie. Logopedzi korzystają z różnych kwestionariuszy i własnych kart. Ważne, by badanie obejmowało wszystkie obszary: wywiad, narządy mowy, oddech, słuch i artykulację.

Jak zapisać wynik badania głoski?

Najczęściej: norma, substytucja (np. sz → s), deformacja (np. s międzyzębowe) albo elizja (głoska opuszczona). Warto zapisać, w której pozycji w wyrazie pojawia się błąd.