Różnicowanie sz – ż
6 kart: najpierw słuchanie i wskazywanie, potem sylaby, sortowanie wyrazów, pary wyrazów i zdania z rymowanką. Ze stroną dla dorosłego.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Różnicowanie głosek
Różnicowanie sz i ż (rz): karty pracy i ćwiczenia
Sz i ż mają identyczne ułożenie języka i warg. Różni je tylko głos, dlatego dzieci, które ubezdźwięczniają, mówią szaba zamiast żaba.
- 6 kart + strona dla dorosłego
- od słuchania do zdań
- bezpłatna próbka PDF
Czym różnią się głoski sz i ż
| Głoska | Gdzie pracuje język lub wargi | Jak płynie powietrze | Głos |
|---|---|---|---|
| sz | czubek języka uniesiony za górne zęby, wargi w dzióbek | szczelinowa (można ją przeciągać) | bezdźwięczna |
| ż | czubek języka uniesiony za górne zęby, wargi w dzióbek | szczelinowa (można ją przeciągać) | dźwięczna |
Przy sz szyja nie drga, przy ż drga. Zabawa w wiatr (sz) i samolot (ż) pomaga dziecku włączać i wyłączać głos.
Kiedy zacząć różnicowanie
Różnicowanie ma sens, gdy dziecko potrafi już powiedzieć każdą z głosek sz – ż osobno, przynajmniej w sylabach i prostych wyrazach. Jeśli którejś głoski jeszcze nie ma, najpierw trzeba ją wywołać i utrwalić.
Zaczynamy zawsze od słuchania. Dziecko nie musi nic mówić: słucha i pokazuje, którą głoskę usłyszało. Dopiero gdy robi to bezbłędnie, przechodzimy do mówienia.
Różnicowanie sz – ż krok po kroku
Słuchanie
Każdej głosce przypiszcie obrazek lub gest. Dorosły mówi sylaby i wyrazy, a dziecko pokazuje właściwy obrazek.
Sylaby na zmianę
Dziecko powtarza sylaby z mylonymi głoskami na zmianę, najpierw wolno: sza – ża, potem szo – żo.
Sortowanie wyrazów
Dziecko mówi wyrazy i układa je w kolumny według głoski. Na kartach wyrazy trafiają do domków, po jednym dla każdej głoski.
Pary wyrazów
Dziecko mówi pary wyrazów różniących się jedną głoską i pokazuje, który obrazek pasuje: szal–żal, szyje–żyje.
Zdania
Zdania, w których spotykają się obie głoski: Żaba ma szal. Na plaży leży muszelka. Szymon żegluje po jeziorze.
Wyrazy do sortowania
Z głoską sz
- szafa
- szal
- szyja
- kasza
- uszy
- kosz
Z głoską ż
- żaba
- żuk
- rzeka
- róża
- plaża
- wieża
Pary wyrazów, które różnią się jedną głoską
- szal–żal
- szyje–żyje
Wyrazy z obiema głoskami: szarża, żeglarz, żołnierz, kożuszek, szarżować.
Zobacz próbkę kart do różnicowania
Pakiet Różnicowanie sz – ż ma 6 kart i stronę dla dorosłego. Karty prowadzą od słuchania, przez sylaby i pary wyrazów, do zdań.
Pobierz bezpłatną próbkę PDF i sprawdź, czy taki układ pasuje dziecku.
Karty pracy: różnicowanie sz – ż
Różnicowanie głosek
17 pakietów różnicowania: trzy szeregi, pary dźwięczne i bezdźwięczne, r–l–j, k–t, g–d i inne. Łącznie 119 stron.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!
Wielki pakiet logopedyczny
Wszystkie 43 pakiety w jednym zakupie: głoski, różnicowanie i ćwiczenia na start. Ok. 320 stron do druku.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Pakiety są w sklepie Nie każ mu liczyć!, od autorów tej strony. PDF przychodzi e-mailem zaraz po zakupie.
Pytania i odpowiedzi
Dziecko mówi szaba zamiast żaba. Czy to wada wymowy?
To ubezdźwięcznienie: dziecko układa język dobrze, ale nie włącza głosu. Często pomaga ćwiczenie z dłonią na szyi i pary wyrazów. Jeśli dotyczy to wielu głosek, warto sprawdzić słuch.
Jak długo trwa różnicowanie sz – ż?
To zależy od dziecka. Zwykle kilka tygodni krótkich, codziennych ćwiczeń. Etap słuchowy bywa szybki, a najdłużej trwa przeniesienie poprawnej wymowy do swobodnej mowy.
Czy różnicowanie pomaga w pisaniu?
Tak. Dzieci, które mylą głoski w mowie, często mylą też litery w dyktandach. Ćwiczenia słuchowe na tych samych parach pomagają im usłyszeć, co piszą.